تاریخ کتاب و کتابداری در ایران

تاریخ کتاب و کتابداری در ایران از تمدن های کهن این سرزمین آغاز گردید،  بیشترین آثار کتیبه ای در یکجا،  که می توانست مانند کتابخانه باشد،  در ایران یافت شده است.
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
پیش نویس
      تاریخ کتاب و کتابداری در ایران از تمدن های کهن این سرزمین آغاز گردید،  بیشترین آثار کتیبه ای در یکجا،  که می توانست مانند کتابخانه باشد،  در ایران یافت شده است.  در آثاری مانند سایت چغامیش و تخت جمشید و غیره،  آثاری که می توان کتاب نامید وجود داشت.  پیدایش کاغذ و تولید اولیه آن نیز در ایران بود،  که آنهم باعث گسترش کتاب و کتابداری گردیده است،  به تاریخ کاغذ در ایران مراجعه شود.
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
تصویر قفسه قدیمی کتابهای قدیمی،  عکس شماره ۳۲۰۷.
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
لوگو با جدیت پیگیر تاریخ ایران باشید،  عکس شماره ۱۶۱۱.
این برگه پیوست لینک زیر است:
. . . ادامه دارد و بازنویسی می شود . . .
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
   تصویر انبوه کتاب های خطی یافت شده در کشور ترکیه،  بسیاری از آنها فاسد شده،  و در حال از بین رفتن می باشند،  و متأسفانه هیچ ایرانی نسبت به تحقیق و تحلیل این کتابها اقدام نکرده است،  عکس شماره ۴۳۲۶.
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
   تصویر بخشی از فهرست نامه های کتاب های خطی بزبان اردو در کشور های هندوستان و پاکستان و ایران،  عکس شماره ۵۷۰۱.  درباره زبان اردو و سابقه تاریخی،  آن با آقای سید صادق حسینی اشکوری،  در مجمع ذخایر اسلامی واقع در شهر قم خیابان آذر کوی ۲۳ پلاک یک تلفن ۰۲۵۱۷۷۱۳۷۴۰  تماس بگیرید.
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
شروع با پانصد واژه و نام
      در پرسش و پاسخ های گذشته،  گاهی بحث درباره تعریف لغات شده بود،  لازم دیدم کمی در اینجا توضیح بنویسم.  همانگونه که گفته ام تمام مطالبی که می نویسم برای بار اول است که گفته می شود،  دوست ندارم مطالب تکراری را بازگو کنم،  مانند چیزهایی که در کتابها یا وب های دیگر است،  خوشبختانه بانوی گرامی پرنیان حامد،  و همچنین پیگیر کنندگان مشخص وبلاگ نیز همین گونه هستند.  بهمین جهت مطالبی که می گویم معمولاً نتیجه تحقیقات محلی و عینی خودم می باشند،  عموماً به کتاب های تاریخ،  بویژه آنهایی که در قرن گذشته نوشته باشند،  اعتماد ندارم،  زیرا در آنها علم های سوخته و باطل شده،  بفراوانی وجود دارد،  و وقت و حوصله زیادی می گیرند.
      امروزه یک کتب فرهنگ فارسی به فارسی چندین جلد،  و بیش از هزار صفحه است،  و بیش از ۵۰ هزار واژه و نام و فعل و غیره دارد.  اما در گذشته ۲۰ یا ۳۰ هزار سال پیش که اقوام ایرانی در فلات ایران شکل می گرفتند،  این کتاب کمتر از ۲۰ صفحه بود،  و حدود ۵۰۰ لغت بیشتر نبود.  آنها هم خیلی کوتاه بودند،  مانند: آت، آن، مه،   که این انسانها با خود از لبنان و فلسطین آورده بودند،  و حدود ده هزار سال پیشتر،  آنها هم از آفریقا آورده بود.  حتی امروزه در قبایل آفریقا،  شمال از ماسائی در اتیوپی،  تا زلو در لسوتو جنوب، هنوز گفته و استفاده می شود.  وقتی می خواهیم هر نام و واژه را تعریف کنیم ابتدا باید بگویم درباره کدام دوره تاریخی می خواهیم بگویم و تفسیر کنیم،  دوره ای که قبایل ایرانی شکل می گرفتند ۱۵ تا ۳۰ هزار سال پیش،  دوره ای که تبار و کیان اقوام ایرانی،  زیر ذات طبیعی هموساپین شکل می گرفت،  حدود ۷ تا ۱۵ هزار سال پیش،  دوره ای که زبان پارسی باستان بود ۴ تا ۷ هزار سال پیش،  دوره پارسی میانه ۲ تا ۴ هزار سال پیش که در این دوره زبان دری یا داریوشی شکل گرفت،  و آخرین دوره پارسی، و  سپس دوره های زبان فارسی.  بنا به فرمولها و قوانین تاریخ و فرهنگ یاد گیری،  این دوره ها در آغاز طولانی تر بود،  و به مرور کوتاه شدند.  در اولین دوره کتاب لغات ۲۰ صفحه بود،  و هر دوره این کتاب قطور تر و پر لغت تر می شد.
      شانس زندگیم این بود،  که از ابتدای تولد در تمام ایران بگردم،  در تولد در تاریخ نوشته ام،  در ادامه زندگی نیز بدلیل کارم نیز مجبور بودم دائم در تمام ایران باشم.  همیشه با مردم محلی و بویژه افراد مسن در روستاها و ایلات علاقه داشتم،  چون می دانستم آنها مطالبی می دانند،  که هیچ کس نمی داند.  زندگی مردم ایران در طول تاریخ روند آرام و با رشد و تکامل آرام داشت،  ولی به ناگه از ۵۰ سال پیش ایران نیز مانند همه کشورهای جنوب سابق دگرگون شد،  و همه چیز تغییرات ناپیوسته کرد،  و آن پیران که تاریخ چند هزار ساله را ندانسته با خود حمل می کردند رفتند،  و جای آنها را افرادی گرفته اند که مدرسه رفته و با پنی سیلین رشد کرده اند،  و دیگر بطور کلی ما توسط حافظه نهانی انسانی،  از تاریخ خودمان قطع شده ایم.  این ارتباط من با جغرافیای تاریخی ایران،  و تاریخ انسانی ایران،  باعث شد که بعضی اندوخته هایی گرد آورم،  و بمرور در وب از آنها استفاده کرده و می کنم.
  آت =  خورشید و تابنده و نور و قدرت،  پسوند و پیشوند نام پسر در آفریقا،  آتش در فارسی.
  آن =  نام درخت انجیر و میوه و پسوند و پیشوند نام زنانه در آفریقا،  آناهیتا در جهان متمدن قدیم.
  مه =  مه هوا، روح، شبه، فرشته،  در آفریقا به تمام این معانی استفاده می شود،  مهتاب در فارسی.
  دی =  روز، روشنایی،  نام روز در بیشتر جهان منجمله قبایل آفریقا.  پسوند و پیشوند نام پسر.
   جالب:  گردشگران و پژوهشگران،  که نیمه اول قرن ۲۰ به مناطق دور دست آفریقا و گینه و آمازون رفته بودند،  نوشته اند که مردمان آنجاها فقط از ۵۰۰ لغت تک یا حداکثر دو سیلابی در گفته هایشان استفاده می کنند.  حتی برای چند موضوع،  فقط یک لغت دارند،  که خودشان متوجه می شدند،  ولی برای غربیها خیلی سخت بود.
   شکل گیری زبان دری  ــ  دوران تاریخ تمدن سلسله هخامنشیان با حساب بخش دوم اصطلاح ایلام،  در ساختارهای تاریخی اجتماع،  شاه خدایی بود.  در این ساختار حکومت مرکزیت یافت،  و این مرکزیت نیاز به زبان و گویش مشترک برای همه اقوام داشت،  که در پایتخت و مراکز حکومتی با آن صحبت کنند.  بدین منظور زبان دری از مجموع زبانها بوجود آمد،  که در واقع مادر بزرگ همین زبان فارسی امروزی ما می باشد.
      در زمان فتعلیشاه قاجار با اینکه خود و تقریباً تمام خدمه دربار ترک بودند،  بمنظور هماهنگی ملی،  دستور داد،  که همه در دربار و دستگاه های حکومتی به زبان فارسی صحبت کنند،  و هر خاطی را فلک می کردند.  این گویش به فارسی فتعلیشاهی معروف شد،  و مادر همین زبان فارسی امروزی تهران است.
      بهمین دلیل قرنها در شهرها و مراکز حکومتی ایران،  که تقریباً همگی بازمانده از دوران هخامنشیان هستند،  زبان فارسی رایج است،  و روستاها و ایلات به زبان های محلی خودشان حرف می زنند.  و نیز بدلیل شرایط تاریخی بوجود آمدن زبان فارسی،  این زبان قدرت تکامل و بهره گیری از زبان ها و گویش های دیگر،  و آموزش سریعتر را دارا می باشد،  و ما به این زبان افتخار می کنیم.
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
تصویر تاریخی فلک کردن،  حدود ۱۳۰۰ خورشیدی تهران،  عکس شماره ۵۷۲۱ .
   پرسش مهمان ۴۲۰۱:  یکی از تعریف های دیگر این بود،  که زبان دری در افغانستان شکل گرفته بود،  چرا شما این را رد کردید؟
   پاسخ انوش راوید:  همانگونه که در بالا نوشتم،  بسیاری از گفته ها و کتابهای قرن گذشته سوخته یا از بین رفته اند،  بعد از نام مکان های جغرافیایی این تعریف باطل می شود،  و تعریف که من نوشتم به واقعیت نزدیکتر است،  بنظرم باید این را پیگیری و تحقیق نمود.  در افغانستان مانند غرب ایران گویشها و زبانهای محلی متفاوت وجود ندارد،  با کمی دقت متوجه می شوید،  که آنها از یک منشا زبانی می باشند.
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
تصویر تعدادی کتاب خطی کاغذی،  در کلیسای تاریخی کشور اتیوپی،  عکس شماره ۴۰۲۱.
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
نه به کتاب کاغذی
      بخاطر گرانی کاغذ و چاپ و نشر از جانب تعدادی کتاب فروشی،  طرح کتاب اجاره ای مطرح شده است.  فیلم پائین همین صفحه.
      جهان به جلو و آینده می رود،  و با سرعت زیر پای ما حرکت می کند،   چرا ما ملت باید به عقب برگردیم،  و مانند دو قرن پیش دوران قاجار،  کتاب اجاره ای راه بیاندازیم.
      ناشرهای ایران بهتر است در جهت کتاب آنلاین و آفلاین حرکت کنند،  و کشور را از دست مافیای کاغذ و امثال نجات دهند.
      جهان در جهت کم کردن مصرف از منابع طبیعی است،  در ایران نیز باید از مصرف بی رویه کاغذ جلوگیری شود.
      کتاب کاغذی القاء نظرات و مقدار دانش نویسنده به خواننده است،  و امکان و درک جدید از پرسش و پاسخ و بازخورد ندارد.
      وبلاگ نویسی و کتابهای آنلاین و آفلاین بهترین فرصت برای رشد و تکامل علم،  و ایجاد پرسش و پاسخ برای دید جدید است.
      خواننده کتاب کاغذی براحتی متوجه دیدگاه دیگران درباره آن کتاب نمی شود،  که در چه سطح علمی و راست و دروغ است.
      قرن گذشته در بخش تاریخ،  با تولید انبوه کتاب کاغذی،  براحتی توانستند دروغهای تاریخ نویسی استعماری را بخورد مردم دهند.
با پرسش و پاسخ،  درک و دید جدید ایجاد کنید،  منتظر نظرات شما اهل علم هستیم.
    سه گروه علاقمند به ادامه چاپ کتاب هستند:
   اول ناشران،  که با وجود رانت کاغذ و چاپ کتاب،  به درآمدهای زیاد می رسند.
   دوم نویسندگان پولی،  که می خواهند با چاپ شدن نوشته هایشان در کتاب،  کسب درآمد بیشتر کنند.
      دو گروه فوق با اینکه می دانند کاغذ کتاب،  بقیمت از دست رفتن و نابودی جنگلها می شود،  که ریه زمین هستند،  خود را روشنفکر می گویند. 
   سوم افرادی،  که هیچ دانش و بینش از وب و آینده ندارند،  و فکر می کنند جهان گذشته همچنان ثابت خواهد بود.
      آینده از آن اینترنت و آنلاین است،  امروز آذر 99 آگهی اتوموبیل هوندا دیدم،  که کلید اتوموبیل در وب است،  و وجود خارجی ندارد.
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
 اخلاق و کتابدار مرجع
      در تاریخ ایران از کتابخانه های متعدد انبوه از کتاب،  بسیار نوشته شده است،  ولی هرگز از کتابداری و کتابدران مطلبی گفته نشده است.  ولی امروزه کتابداری یک حرفه مهم شده است،  کتابدار به یک فرد در پیدا کردن اطلاعات کمک می کند،  باید بیطرف و فعال باشد،  و نباید درباره موضوعات تخصصی دیگران،  پاسخگو به پرسش های حرفه ای باشد،  و یا قضاوتی نماید.  همچنین نباید از هر دری سخن بگویند،  در حالی که نه از سیاست نه مذهب و نه اخلاقیات،  بصورت تخصصی چیزی می داند.   طی قرن گذشته کتابداران با مسائل اخلاقی مواجه شدند،  و "بیانیه اخلاق حرفه ای"،  رهنمود انجمن کتابداران آمریکا گردید،  این بیانیه به پاسخگویی مسائل اخلاقی کمک می کند.
      در وبسایت ارگ ایران وجوانان و جوانان زیادی وارد می شوند،  و سپس نیازمند تحقیقات بیشتر درباره دروغ های تاریخ می شوند.  وقتی به یک کتابدار مرجع برای اینقبیل کتابها مراجعه می کنند،  به آنها درباره راست و دروغ تاریخ چیز هایی می گویند،  و بخوبی نمی توانند بی طرف بمانند،  و یا لیست مناسبی از کتابها بدهند.  بهمین جهت در ایران لازم است،  بیانیه اخلاق حرفه ای،  در تمام حرفه ها وجود داشته باشد.  موارد ذیل باید در یک بیانیه کتابداری حرفه ای ایرانی ثبت شود،  و نکات عمده ملاحظات اخلاقی را پوشش دهد.
   1 ــ  کتابداران باید بالاترین سطح خدمات را از طریق مجموعه ای مناسب،  که به طور کارآمدی سازماندهی شده است،  امانت منصفانه و خط مشی های خدمات و پاسخ ماهرانه،  دقیق، سونگرفته و دلیرانه،  برای تمام درخواست های کمک فراهم کند.
   2 ــ  کتابداران باید در برابر تمام تلاش هایی که توسط گروهها و افراد،  برای سانسور مواد کتابخانه ای وجود دارد ایستادگی کنند.  امروزه این موضوع مهم بصورت حق امتیاز در آمده،  که خود داستانی است.
   3 ــ  کتابداران باید حق هر کاربری با توجه به جستجو یا دریافت اطلاعات،  و مواردی که:  مراجعه قرار گرفته شده،  امانت گرفته شده،  فراهم آوری شده،  را محرمانه نگه دارند.
   4 ــ  کتابداران باید طرفدار اصولی باشد،  که در نتیجه فرایندها و تساوی فرصتها،  در روابط بین همکاران و اعمال فردی باشند.
   5 ــ  کتابداران باید در کارهایشان و بیانیه،  بین دیدگاه و فلسفه شخصی و دیدگاه و فلسفه موسسه،  یا هیات حرفه ای به طور واضحی تمایز بگذارند.
   6 ــ  کتابداران باید از موقعیت هایی که در آن ممکن است علائق شخصی مطرح شوند،  یا سود های های مالی به دست می آید،  در هزینه کاربران کتابخانه، همکاران یا موسسات استخدام کننده اجتناب کنند.
      در کتابداری باید ذوق و علم با هم به کار آیند،  کتابداری امروزه علم است،  و در دنیای امروز،  تخصص و ذوق فرد کتابدار،  در حرفه اش دخالت مستقیم دارد.  رعایت شیوه های نوین طبقه بندی در کتاب،  بستگی به شخص کتابدار دارد،  و ذوق و هنر فرد کتابدار در کار مهم است،  چرا که با داشتن علم به نتیجه مطلوب خواهیم رسید.  در حال حاضر روش های نوین کتابداری از نظر فهرست نویسی،  طبقه بندی و رده بندی کتابها،  به همت پیشکسوتان کتابداری ایران اجرا می شود.  در کتابداری رشته های مختلفی وجود دارد،  از قبیل مجموعه سازی، فهرست نویسی، رده بندی و… در طول این سالها کتابخانه های آموزشگاهی در ایران بخوبی شکل گرفته،  و اساس و پایه دانش آموزی و دانش اندوزی از همین کتابخانه هاست،  به تعبیری کتابخانه باید قلب آموزشگاه باشد.
   جالب ــ   در قرن ۱۹ و نیمه اول ۲۰،  وقتی دولت بریتانیا برای کشورها مرز های جغرافیای سیاسی تعیین می کرد،  همان زمان هم زبان رسمی کشورها را تعیین می کرد،  و این زبانها را بگونه ای انتخاب می کردند،  که ملتها در زبان های مختلف به یک اندازه جمعیت داشته باشند،  و بتوانند آنها را به نوعی رو در روی یکدیگر قرار دهند،  کلاً ترفندهای استعماری را بکار می بردند.
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
کتابخانه های تمبوکتو کشور مالی
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
تصویر بخشی از کتب تاریخی خطی کتابخانه های تمبوکتو کشور مالی،  عکس شماره ۷۹۷۳.
       آلمانی ها بیش از دویست هزار نسخه خطی،  را از کتابخانه های تمبوکتو در کشور جنگ زده مالی در محموله های سبزی منتقل کردند.  در خلال بحران اخیر در کشور مالی که به دخالت نظامی نیروهای فرانسوی منجر شده، آلمانی ها توانستند طی یک عملیات سری و به کمک چند دیپلمات، گنجینه ای از نسخه های خطی موجود در مالی را از دست نیروهای منتسب به القاعده گرفته و به آلمان منتقل کنند. تعداد این نسخه های خطی ده ها هزار نسخه برآورد شده است. در این بین گفته می شود عبدالقادر حیدره استاد دانشگاه کمک کرده است تعداد ۲۰۰ هزار نسخه خطی پیش از به آتش کشیدن کتابخانه تمبوکتو توسط نیروهای افراطی به مکان امنی منتقل شود.  وی با کمک گرفتن از کارشناسان آلمانی و به کمک مالی آلمانی ها توانست تعداد ۴۰۰۰ نسخه خطی را به آلمان منتقل سازد.
      در حالی که فرانسوی ها نیروهای ارتش خود را به مالی گسیل داشته اند،  آلمان وابسته های فرهنگی خود را به همراه صندوق هایی ویژه برای حفاظت از نسخه های خطی قدیمی به مالی ارسال کردند. یک منبع وزارت خارجه آلمان به روزنامه تایم گفت: نسخه های خطی جمع آوری شده از کتابخانه های تمبوکتو و دیگر اماکن مالی پس از اینکه به صورت محموله های میوه و سبزی از مالی خارج شدند به اماکن امنی انتقال یافتند. آلمانی ها به جز کار  بر روی انتقال گنجینه های خطی دو کتابخانه اصلی در تمبوکتو چشم به آثار خطی شخصی در کشور مالی نیز داشته و توانسته اند بسیاری از این آثار را نیز به آلمان منتقل سازند.  وزیر خارجه آلمان نیز طی اظهاراتی گفت که کمک های خود به اساتید دانشگاه مالی را ادامه خواهند داد. وی افزود: توانستیم بیش از ۲۰۰ هزار نسخه خطی را از تمبوکتو منتقل سازیم.
      جالب است که چندی پیش برخی از محققان کشورمان طی سفری به مالی به فهرستنویسی برخی گنجینه های نسخه خطی این خطه پرداخته بودند.  لازم به ذکر است که حاصل زحمات محققان کشورمان در مالی چندی پیش تحت عنوان «خزائن مکتوم تمبوکتو» از سوی کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی به طبع رسید.  در معرفی کتاب «خزائن مکتوم تمبوکتو» که در سایت کتابخانه مجلس شورای اسلامی مندرج شده است می خوانیم:  خزائن مکتوم تمبوکتو، فهرستواره‌ ای از یک مجموعه نسخ خطی ناشناخته.  فهرستواره عمومی نسخه‌ های خطی فندکاتی ـ خاندان القوطی، با نام خزائن مکتوم تمبوکتو، توسط کتابخانه بزرگ آیت‌الله مرعشی نجفی قم، منتشر شده است.  این اثر به همت اسماعیل جیاجه حیدرا القوطی، مولای اسماعیل حیدرا و صفا اخوان، تألیف شده است.
      قبل از ارائه فهرستواره ای از نسخه ‌های خطی فندکاتی ـ خاندان القوطی، آقای سیدعلی موجانی (صفا اخوان)، مقدمه ‌ای بر این اثر نگاشته‌اند.  در این مقدمه،  ابتدا درباره شهر «طَلِیطَله» که امروزه شهری نزدیک مادرید، پایتخت اسپانیاست، توضیحاتی ارائه داده و بیان داشته که این شهر، مکانی برای تبادل علوم و کتاب بوده است.  این شهر یکی از معدود شهرهای مسکونی و آباد اندلس،  قبل از ورود مسلمانان به شمار می‌آمده است.  یکی از عوامل مؤید این ادعا، بازخوانی تاریخ حیات برخی از بزرگان این شهر است.  یکی از این بزرگان، ابن قوطیه، ابوبکر محمد بن عمر (م ۹۷۷م/ ۳۶۷ق)، صاحب کتاب تاریخ افتتاح الاندلس است.  پس از سقوط خاندان بنی ذی‌النون در ۱۰۸۵/۴۷۸ق و بحران ایجاد شده، علی بن الزیاد القوطی،  یکی از بازماندگان خاندان قوطی،  در ۱۴۶۸ م مجبور شد زادگاهش را ترک کند و همراه کتابخانه شخصی اجدادش که حاوی بیش از چهارصد نسخه خطی بود، به صوب جنوب و شاید فاس،  رهسپار گردد.
      اگر حکایت بازماندگان خانواده القوطی را بپذیریم، باید گفت مقصد کتابخانه علی بن زیاد القوطی، شهر تمبوکتو، در جمهوری مالی کنونی بوده است. گویا یکی دیگر از وابستگان خاندان القوطی به نام محمود بن عمر محمد اقیت صنهاجی، فقیه و قاضی مالکی، در این شهر اسکان داشته است. خاندان القوطی ساکن در تمبوکتو، معتقدند وی فرزند علی بن زیاد القوطی است و بر اساس حاشیه‌های برخی از نسخه‌های تحت اختیارشان که رقم «محمودکعت» را بر خود دارد، معتقدند صاحب تاریخ الفتاش فی اخبار البلدان و جیوش و اکابر الناس و ذکر وقایع التکرور و عظائم‌الامور و تفریق انساب العبید من الاحرار، همان محمد بن عمر است به این ترتیب می‌توان نتیجه گرفت که مجموعه دوازده هزار و اندی نسخه کنونی موجود در شهر تمبوکتو که فهرست نامگوی آن همین کتاب مورد معرفی است، با محوریت همان چهارصد نسخه نخستین انتقال یافته از شهر طلیطله بنیان نهاده شده است.
     مؤلفان در بررسی نسخه‌های خطی موجود مجموعه فندکاتی، دریافته‌اند که «۲۱۰۸ اثر مجموعه نسخه‌های خطی، نزدیک به عصر تاریخی انتقال مجموعه از طلیطله به تمبوکتو است و ۱۱۰۲ نسخه دارای هوامش متعددی هستند که خود مجموعه‌ای از اخبار اعم از یادداشت‌ها یا ضبط وقایع توالد و تناسل و مرگ و میر در فاصله قرون ۱۵ ـ ۱۹ میلادی را در بر گرفته است. ۷۱۲۶ نسخه از این مجموعه نیز ظاهراً با نسخه‌ های دیگری مقایسه شده و گاه ارجاعاتی به برخی از آثاری که اطلاعات ما درباره آنها هنوز کامل نیست، دربردارد
     مجموعه فندکاتی، یکی از مجموعه‌ های فهرست نشده موجود از تمبوکتو است که بازماندگان خاندان، تنها فهرست نامگوی این آثار را در دسترس قرار داده‌اند. عواملی چند، سبب این مسئله شده است؛ از جمله آنکه فهرست‌نگاران آشنایی به متون این بخش از دنیای اسلام وجود ندارد تا توصیف کاملی از آثار این مجموعه ارائه دهند، اما اطلاعات خوبی در همین بررسی‌ها از این مجموعه حاصل شده است؛  از جمله آنکه «رقم‌ های علی بن زیاد و محمود کعتی بر این نسخه‌ها، اهمیت این مجموعه را در قیاس با سایر مجموعه‌ های خاندانی،  بیشتر نمایان می‌سازد.  در میان این مجموعه، آثاری از سیصد نویسنده اندلسی، یکصد مؤلفی که خود را از جمله عیسویان نومسلمان دانسته‌اند و نیز شصت مصنف یهودی، وجود دارند که آثاری در موضوعات مختلف چون دین، حقوق، الهیات، تصوف، تاریخ، ‌طب، ریاضیات،‌منطق، فلسفه و … را برای ما به ارمغان نهاده‌اند
      سید علی موجانی در انتهای مقدمه گویا و مفید خود بر این فهرستواره، ‌نوشته است: «در پاییز ۱۳۸۸، اولین امکان دیدار از مجموعه فندکاتی حاصل شد. ویژگی‌های این نسخه‌ها قابل توجه بود. در آن تاریخ هنوز نسخه‌ها داخل صندوق‌های چوبی و فلزی روی شن صحرای بزرگ آفریقا آرمیده بودند… تا آن‌زمان نسخه‌ها تنها شمارش و صفحه‌ها شماره‌گذاری شده بود. البته بخشی از آثار نیز که دارای هوامش بودند، به همت ایشان دسته‌بندی شده و کار باز‌نویسی آن‌ دسته از هوامش که واجد اطلاعات تارریخی مرتبط با شهر تُولِدُ اسپانیا بود با حمایت مالی شهرداری آن شهر، آغاز گشته بود. ‌
      اینک بعد از دو سال، فهرستواره نخستین از مجموعه آماده شده، فهرستی که بی‌شک شامل همه اطلاعات نبوده و به باور نگارنده، در ثبت اسامی و اطلاعات نسخه‌شناسی و کتاب‌شناسی، هنوز در حد یک سیاهه‌برداری است،  لکن به دلیل اهمیت این مجموعه و ضرورت حفظ آن، پیشنهاد انتشار این فهرست نامگوی داده شد که خوشبختانه مورد موافقت متولیان مجموعه قرار گرفت. در ثبت اطلاعات این فهرستواره، به ترتیب: شماره نسخه، نام اثر، نام مؤلف، موضوع اثر، تعداد اوراق، تاریخ کتابت و برخی از ملاحظات تهیه‌کنندگان مالیاتی گنجانده شده است.»  پس از این مقدمه، فهرستواره نسخ خطی مجموعه، به شیوه‌ای که سید علی موجانی در مقدمه توضیح داده‌اند و ذکر آن در بالا گذشت، ارائه شده است.  منبع نشریات اینترنت.
   نظر انوش راوید:  امان از دست غربیها،  برای ما ایرانیها چه مانده و چه خواهد ماند و….
   پرسش از عموم:  شما درباره فهرست بندی کتب خطی موجود در شهرستان خودتان،  چه اقدامی کرده اید؟
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
تصویر تاریخی یک کتابدار ایرانی،  حدود ۱۳۰۰ خورشیدی،  عکس شماره ۵۴۵ .
……………
   برچسبها:  تاریخ کتاب، تاریخ کتابداری، کتاب ایران، کتاب کاغذی، کتاب آنلاین، کتاب آفلاین، اخلاق کتابداری، کتابخانه تمبوکتو.
………….
تاریخ کتاب و کتابداری در ایران
مستند های مربوط
مستند های بیشتر را در آپارات وبسایت ارگ ایران ببینید،  لینک آن در ستون کناری
داستان قدیمی و تاریخ گذشته اجاره کتاب و کتاب اجاره ای و کتاب آنلاین کتاب آفلاین و نه به کتاب کاغذی و کتاب قدیمی.
* * * * * * * * * * 
……………………….
    توجه ۱:  اگر وبسایت ارگ ایران به هر علت و اتفاق،  مسدود، حذف یا از دسترس خارج شد،  در جستجوها بنویسید:  تارنمای ارگ ایران،  یا،  فهرست مقالات انوش راوید،  سپس صفحه اول و یا جدید ترین لیست وبسایت و عکسها و مطالب را بیابید.  از نظرات شما عزیزان جهت پیشبرد اهداف ملی ایرانی در وبسایت بهره می برم،  همچنین کپی برداری از مقالات و استفاده از آنها با ذکر منبع یا بدون ذکر منبع،  آزاد و باعث خوشحالی من است.
   توجه ۲:  جهت یافتن مطالب،  یا پاسخ پرسش های خود،  کلمات کلیدی را در جستجو های ستون کناری ارگ ایران بنویسید،  و مطالب را مطالعه نمایید.  در جهت دانش مربوطه این تارنما،  با استراتژی مشخص یاریم نمایید.
   توجه ۳:  مطالب وبسایت ارگ ایران،  توسط ده ها وبلاگ و تارنمای دیگر،  بصورت خودکار و یا دستی کپی پیس می شود،  از این نظر هیچ مسئله ای نیست،  و باعث خوشحالی من است.  ولی عزیزان توجه داشته باشند،  که حتماً جهت پیگیر و نظر نوشتن درباره مطالب،  به ارگ ایران مراجعه نمایند:  در اینجا  http://arq.ir.
ارگ ایران   http://arq.ir
پرسشهای خود را ابتدا در جستجوهای تارنما بنویسید،  به احتمال زیاد پاسخ خود را می یابید
جهت آینده ای بهتر دیدگاه خود را بنویسید،  و در گفتگوهای تاریخی و جغرافیایی و اجتماعی شرکت کنید
برای دریافت فهرست منابع نوشته ها در بخش نظرات زیر برگه مورد نظر پیام بگذارید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پرچم و نشان تارنمای ارگ ایران




وبلاگ-کد جستجوی گوگل

کلیک کنید: تماس شما

املاک ارگ ایران

درباره وبسایت ارگ ایران

کلیک کنید:  ارگ یا ارک

کلیک کنید فهرست ارگ ایران

درباره وبسایت ارگ ایران

کلیک کنید: پارسی سخن بگیم

 فروشگاه ها و گردشگاه ها

کلیک کنید دانلود های ارگ

کلیک کنید:  لینکدونی ارگ ایران

کلیک کنید تقویم ایرانی

جنبش برداشت دروغها از تاریخ ایران

کانال ارگ ایران

کتابهای مهم تاریخی در ایران

کلیک کنید:  دوران های تاریخی ایران

 اکلیک کنید:  ایران و ایرانیان ارگ

کلیک کنید: موزه مجازی ارگ ایران

کلیک کنید:  پرسش و پاسخ های وبسایت

هواداران وبسایت ارگ ایران

کلیک کنید: مستندهای نماشای ارگ ایران

آپارات وبسایت ارگ ارگ ایران

کلیک کنید:  جالب خواندنی شنیدنی دیدنی></a></p><!--finish logo cod off http://arq.ir/611 -->
 <!-- start logo cod off http://arq.ir/630 --><p align=

کلیک کنید: دیدنی های ایران></a></p><!--finish logo cod off http://arq.ir/630 -->
<!-- start logo cod off http://arq.ir/118 --><p align=

کلیک کنید: مدنی و اجتماعی ارگ ایران></a></p><!--finish logo cod off http://arq.ir/118 -->
<!-- start logo cod off http://arq.ir/100 --><p align=

کلیک کنید: ویژه ارگ ایران></a></p><!--finish logo cod off http://arq.ir/100 -->

<!-- start logo cod off http://arq.ir/510 --><p align=

مطالب فنی و مهندسی وبسایت ارگ ایران

کلیک کنید: آینده بینی ارگ ایران

کلیک کنید: کارگاه اندیشه ارگ ایران

کلیک کنید:  تماس با ما




وبلاگ-کد جستجوی گوگل

Share

املاک ارگ ایران