گیاهان ایران، بخش اول

گیاهان ایران، بخش اول
      در این پست تعدادی از گیاهان ایران را می نویسم،  گیاهان ایران فوق العاده زیاد هستند،  و غیر قابل بررسی در یک یا چند پست می باشد.  در بسیاری از گردش های تاریخی و توریستی،  گیاهانی می بینیم و دوست داریم اندکی از آنها بدانیم،  بنابر این آنچه را که بیشتر به چشم می آید و خودم علاقمند شدم از آنها بدانم،  در زیر می نویسم و بازنویسی می کنم و ادامه می دهم.
گیاهان گرمسیری ایران
   نخل ایرانی    Nannorhops ritchieana
      در ناحیه گرمسیری جنوب ایران میروید،  تیرک باروری به ارتفاع 5/2متر میدهد،  خوشه های متراکم و بزرگی دارد،  که میوه آن خوراکی نیست بیشترین میزان حصیر یا کپر را با برگ های این گیاه درست میکند.  نخل ایرانی در نوبوسندین است،  ناحیه گرمسیری ایران به دو قسمت تقسیم میشود.  ناحیه اول از قصر شیرین شروع میشود تا شمال خوزستان بخش هایی از بوشهر که بیشترین درخت کنار را در این ناحیه داریم،  سپس تا بلوچستان این ناحیه گسترش پیدا می کند،  شاید یکی از شاخص های حوزه مکران ایران این گونه باشد.
   نرگس   Narcisustazetta
      یکی از زیبا ترین گیاهانی که در فصل بهار به فراوانی یافت میشود،  ما در ایران دشت نرگس را داریم،  یعنی این گیاه به صورت خودرو در کازرون اطراف بهبهان،  و اطراف دریاچه پریشان کازرون فراوان میروید،  که میتوان با عنوان دشت نرگس یا دره نرگس از آن یاد کرد.  منشا این گیاه از ایران است،  گل های زیبای آن رنگ سفید با عطر فراوان است.
   انبه  MangiferraIndica
      در کشور ایران انبه به صورت گیاه کاشته شده داریم،  در خرداد و تیر میوه آنرا اغلب از خارج وارد می کنند،  میوه هسته درشتی دارد.  اگر هر دانه انبه از نواحی جنوبی ایران به خارج صادر شود،  میتواند کار و درآمد برای مردم مهربان بلوچستان آورد.  این درخت در منطقه سرباز بلوچستان به صورت انبوه کاشته می شود،  انبه در مناطق گرمسیری میروید،  منشا آن کشور هندوستان است.
   خرزهره Nerium oleander 
      در بستررودخانه های نواحی جنوبی ایران به فراوانی یافت میشود،  در ناحیه خزر به صورت خودروی وجود دارد،  بین بم و جیرفت در دهی به نام ده بکری،  سردترین جایی است که این گیاه زندگی میکند،  خزان تدریجی دارد.
   استبرق  Calotropis procera
      یکی از درختچه های شناخته شده نواحی جنوبی ایران در بلوچستان، هرمزگان، بوشهر، خوزستان و ایلام است، اسم این گیاه در قرآن نیز آمده است،  گل های آبی رنگ زیبایی دارد.  میوه اش مانند یک کلیه درشت تو خالی و متورم است،  و حاوی دانه هایی است که روی آن تارهایی وجود دارد.  در گذشته خیلی دور با این تارها دیبای شوشتری درست میکردند.  این درخت در برابر گرما بردباری خوبی دارد،  ولی در برابر سرما طاقت ندارد،  این درختچه برای تثبیت تپه های شنی مناسب است.
   حرا   Avicennia marina
      در نقاط دارای جزر و مد دریا می بینیم،  اسم این گیاه به افتخار بوعلی سینا نام گذاری شده است.  این گیاه در روز بیرون از آب و در شب داخل آب است.  این گیاه ویژگی خاص دارد،  زنده زا است،  میوه های این درخت جوانه زده و ریشه تولید می کند،  و هنگامی که به زمین میافتد مانند این است که آن را کاشتیم.
   چندل   Rhizophoa mucronata
      میوه تخم مرغی شکل دارد،  مانند گیاه حرا زنده زاست،  درخت حرا یکی از درختان مانگرو Conocarpus ereclus  است،  که در مدینه و مکه کاشته شده،  و توانسته بر روی خشکی هم استقرار پیدا کند.  این درختچه امروز به استان هرمزگان و بندر عباس هم آمده،  و ممکن است بتواند خشکی های کشور ما را نجات دهد.
   تمر هندی   Tamarindus indica
      محصول این گیاه تمر هندی است،  و میوه ای گوشتی دارد،  که لوبیایی شکل است،  این درخت را در میناب، چابهار و بلوچستان داریم،  منشا این گیاه در هندوستان است.
   کلیر   Copparis deciduas
      این درختچه شبیه ارغوان موجود در تهران  است،  روی تپه های شنی رشد میکند،  و در ایرانشهر می روید.  در نواحی جنوبی و تمام طول سال به جز فصل گرم تابستان گیاه گل دارد.  پراکندگی آن در ایرانشهر، کنارک، چابهار، بندر جاسک و میناب است.
   کوریا علف قبرستان  :Capparis spinosa
      گل های معطر و زیبا و میوه های مانند هندوانه دارد،  که کشیده است و گل های آن دارای پرچم های بلند است،  گیاه کاملاً خاردار است.  اسم فارسی آن کوریا گور است،  در نواحی جنوبی آن لگجی میگویند.  گونه دیگری از آن بنام  cappa"rs"cat"ilagineaدر ایران متعلق به منطقه صحاری سندی است.  این گیاه صرفا روی سنگها صخره ها رویش دارند.  گیاه ناحیه سبز سبزی را بوجود آورده است،  برگ این گیاه کاملاً گوشن آلود و نوک آن خار سیاهی دارد،  این گیاه در منطقه رویش رنگ سبز روشنی را بوجود می آورد.
   درخت خربزه یا خربزه درختی   Carica papaya
      یکی از زیبایی های بلوچستان است،  میوه آن در کنار برگها ودر انتهای تنه گیاه وجود دارد،  این میوه در اواخر خرداد در منطقه سرباز به فروش می رسد.  میوه این درخت در زیر برگها و زیر تاج دیده میشود،  ارتفاع این درخت حداکثر به 3 الی 4 متر میرسد،  میوه آن کاملا نرم و قابل خوردن است.
   جالب:  حوزه نوبوسندین در سراسر ناحیه جنوبی ایران بصورت کمربند باریکی است،  که با عرض حداکثر تا 100 کیلومتر از قصر شیرین بطرف شرق تا بلوچستان گسترش دارد.
گیاهان کویر ایران
   درمنه  Artemisia spp
      گیاهانی هستند معطر و دیر گل،  اغلب در فصل پاییز به گل و میوه می نشیند،  و یکی از علوفه های رایج نواحی بیابانی مرکزی ایران هستند.
   قیچ  Zygophyllum eurypterum
      درختچه ای است که اغلب نواحی مرکزی ایران،  و بخش هایی از حوزه نوبوسندین رویش می یابد،  گیاهی است بسیار با ارزش.  از نظر تثبیت خاک و بیابان زدایی در سال های اخیر با افزایش جمعیت و تعداد روستاها اغلب در کنار روستاها جای خود را به اسپند داده است.
   گاو چاق کن  Scariola  orientalis
      یکی از بوته های شاخص نواحی بیابانی ایران است،  که به همراه درمنه و قیچ به فراوانی دیده می شود.  اسکنبیل  calligonumsppاز درختچه های نواحی شنی  بیابانی ایران است،  اغلب روی تپه های شنی می روید،  از نظر تثبیت بیابانها شنی اهمیت خاصی دارد.
   تاغ   Haloxylon ommoderdron
      این درختچه اغلب روی تپه های شنی ناحیه بیابانی ایران میروید،  و با میوه های رنگارنگ خود در فصل پاییز زیبایی خاصی به مناطق بیابانی میدهد.
   شورها   Salsala spp
      این مجموعه قریب به سی گونه دارد،  که همگی در نواحی بیابانی ایران می روید،  به جز دو یا چند گونه.  اغلب در فصل پاییز گل و میوه میدهند،  شاید از زیباترین آنها در قصل پاییز بتوان به  salsola crassaاشاره کرد.
   اشنان   Seidlitzia tosmatinus
      یکی از گیاهان با برگ های گوشتی است،  که در نواحی بیابانی شور با آب تحت العرض بالا می روید،  و در گذشته دور از آن برای صابون پزی استفاده میکردند.
   گزها   Tamarix spp
      درختانی هستند که اغلب فاقد برگ پهن و مشخص هستند،  اغلب در کنار دره ها و رودخانه های دارای آب فراوان زندگی میکنند،  گونه های آن اغلب شور پسند بوده،  و در نواحی بیابانی شور قابل کاشتن می باشد،  در نواحی بیابانی مرکزی ایران از چوب آنها  برای مصارف روستایی استفاده میکنند.
گیاهان کوهستان غرب ایران
   بلوط ایرانی  Quercus persica
      درختی است که با گسترش و پراکندگی وسیع از نواحی شمال غربی ایران،  در پیرانشهر شروع تا بخش هایی از ارتفاعات استان فارس تا دشت ارژن گسترش می یابد،  تعداد گونه های بلوط غرب ایران سه گونه است و لیکن رایج ترین آنها همان بلوط ایرانی است.
   بادام کوهی  Amygdalus scoparia
      درختچه ای است که در بخش های وسیعی از ارتفاعات زاگرس گسترش دارد،  این درختچه را میتوان به سادگی به خاطر نداشتن برگ و ساقه های سبز از درختان و درختچه ها تشخیص داد.
   بنه    pistacia atlantica
      درختی است که در نواحی غربی ایران و در بخش های مرکزی ایران نیز به فراوانی دیده میشود،  در سال های  اخیر آن را طلای سبز نامیدند،  زیرا بهره برداری از شیرابه آن به نام سقز یکی از ارقام صادراتی ایران محسوب میگردد.  در حالی که میتوان از بردباری و نیاز اکولوژیکی کم آن  برای سرسبزی نواحی مرکزی ایران  بهره گرفت،  سه درخت مذکور از عناصر اصلی تشکیل دهنده پوشش گیاهی جنگل های غرب ایران می باشد،  اگر چه که درختان و درختچه های دگری مانند:  زالزالک، آلبالوی کوهی، محلبو …. در این ناحیه میرویند.
گیاهان نواحی کوهستانی و تپه ماهور های ناحیه ایران و تورانی
   هزار خارها  Cousinia spp
      این مجموعه از گیاهان در ایران 210 گونه دارند،  که به علت خاردار بودن به این نام نامیده شده اند،  سراپای گیاه اعم از برگها، ساقه، گلها و گل آذین خاردار است،  و گل های بسیار زیبا و کپه ای دارند.
   چوبکها    Acanthophllum spp
      از گیاهان زیبای نواحی مرکزی ایران هستند،  در گذشته دور از ریشه آنها برای تهیه چوبک استفاده میکردند. چوبک پودر شوینده تمام تاریخ ایران بود،  چون از طبیعت بود، هیچ گونه ضرر نداشت.
   کلاه میر حسن آقا   Acantholimon spp
      این جنس غریب به هشتاد گونه دارد،  که اغلب در دامنه های کوهستانی تا ارتفاعات فوقانی بصورت پشته ای و کوسنی شکل می رویند.  در گذشته بسیار دور از آنها برای شیب بندی پشت بام ها استفاده می کردند، و امروزه نیز در بعضی جاهای ایران،  می توان خشک شده آنرا در لبه بامها دید.
   اسپرس کوهی  Onobrychis cornuta
      یکی از گیاهان پشته ای و زیبا نواحی کوهستانی ایران است،  که در فصل بهار در اوایل تابستان با گل های زیبا خوش رنگ خود جلوه ای خاص به ارتفاعات کوهستانی  میدهد.
   گون ها  Astraglus spp
      حدود 800 گونه در ایران  میروید،  که در میان آنها حدود 200 گونه خاردار بوده،  و تعداد معدودی از آنها مولد کتیرا هستند،  کتیرا در گذشته یکی از ارقام  صادراتی ایران محسوب می شود.
   ارس   Juniperus excels
      یکی از درختان همیشه سبز ارتفاعات کوهستان البرز در شیب  جنوبی است،   در ارتفاعات جنوب گرگان و شمال خراسان گسترش دارد،  این درخت همیشه سبز بردباری شگفت انگیزی دارد،  و اغلب در دل سنگها و صخره ها میروید.
   جالب:  ناحیه ایران و تورانی در مرکز ایران پراکنده است.
عکس چهار منطقه متفاوت پوشش گیاهی در ایران،  عکس شماره 4196.
    توجه:  اگر وبسایت ارگ به هر علت و اتفاق،  مسدود، حذف یا از دسترس خارج شد،  در جستجوها بنویسید:  انوش راوید،  یا،  فهرست مقالات انوش راوید،  سپس صفحه اول و یا جدید ترین لیست وبسایت و عکسها و مطالب را بیابید.  از نظرات شما عزیزان جهت پیشبرد اهداف ملی ایرانی در وبسایت بهره می برم،  همچنین کپی برداری از مقالات و استفاده از آنها با ذکر منبع یا بدون ذکر منبع،  آزاد و باعث خوشحالی من است.
ارگ   http://arq.ir
 
این نوشته در جغرافیای ایران ارسال و برچسب شده است. افزودن پیوند یکتا به علاقه‌مندی‌ها.